กุลนิษฐ์ ทองเงา อ้างอิงข้อความ:
QUOTE:
ขอคำแนะนำในการดูแล รวมถึงอุปกรณ์ที่ใช้ในการฟื้นฟู มือ แขน และขา ของผู้ป่วยที่เป็นอัมพฤษ์ด้วยค่ะ เนื่องจากคุณพ่อป่วยเป็นโรคเส้นเลือดในสมองอุดตัน และได้ทำกายภาพบำบัดมา 3 ปีแล้ว แต่ตอนนี้ยังใช้ไม้เท้าช่วยเดิน ส่วนมือและแขน(ข้างซ้าย) ก็ยังใช้งานไม่ได้ ช่วยแนะนำด้วยนะคะถึงวิธีการดูแลผู้ป่วยที่ถูกวิธี ขอบพระคุณมากค่ะ
เรียน คุณ กุลนิษฐ์ ทองเงา
การดูแลผู้ป่วยอัมพาต ควรปฏิบัติดังนี้
เมื่อผู้ป่วยได้รับการรักษาจนพ้นระยะอันตรายแล้ว ต้องดูแลต่อไป เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน คือ
การบริหารข้อต่างๆ โดยการเหยียด และงอบ่อยๆ เพื่อป้องกันไม่ให้ข้อติด และกล้ามเนื้อลีบ
พลิกตะแคงตัวผู้ป่วยทุก 2 ชั่วโมง เพื่อป้องกันการเกิดแผลกดทับ
ให้ได้รับสารอาหารและน้ำอย่างเพียงพอ
รับประทานยาอย่างสม่ำเสมอตามแพทย์สั่ง ไม่ควรงดหรือลดยาเอง เพราะจะทำให้มีอาการมากขึ้น
ไปตรวจตามแพทย์นัดทุกครั้ง ถ้ามีอาการผิดปกติ รีบไปตรวจก่อนวันนัด
การดูแลด้านจิตใจ ผู้ป่วยอัมพาตบางรายจะมีอาการสับสน ความจำเสื่อม หัวเราะหรือร้องไห้ โดยไม่ได้ตั้งใจ โมโหง่าย ฉุนเฉียว ซึมเศร้า หรือทำอะไรที่ไม่สมควร โดยไม่มีเหตุผล ผู้ดูแลต้องให้กำลังใจ ให้อภัย หลีกเลี่ยงภาวะที่ทำให้ผู้ป่วยเศร้าโศกเสียใจ ดีใจมาก และภาวะเครียด
ผู้ป่วยอัมพาตที่ได้รับการรักษาจนสามารถกลับไปอยู่ร่วมกับครอบครัวและสังคมได้ การออกกำลังกายเป็นสิ่งจำเป็นที่จะต้องปฏิบัติเป็นประจำ ดังนี้
ท่าที่ 1 บิดตัวไปมา บริหารกล้ามเนื้อหลัง
วิธีทำ นั่งบนเก้าอี้ หรือบนเตียง กางแขนสองข้างออก หมุนลำตัวไปทางซ้ายอย่างช้าๆ ให้มากที่สุด จนรู้สึกตึง แล้วค่อยๆ หมุนกลับมาอยู่ในท่าเดิม แล้วหมุนไปทางขวา ทำเช่นเดียวกันจนครบ 10 ครั้ง
ท่าที่ 2 งอเข่า งอสะโพก และเหยียดเข่างอสะโพก
* ท่างอเข่า งอสะโพก
วิธีทำ นอนหงายราบกับพื้น แขนสองข้างแนบลำตัว ขาทั้งสองข้างเหยียดตรง ยกขาซ้ายขึ้น-ลงอย่างช้าๆ ในท่างอเข่า งอสะโพก ทำจังหวะช้าๆ ข้างละ 10 ครั้ง
* เหยียดเข่างอสะโพก
วิธีทำ นอนหงายราบกับพื้น แขนสองข้างแนบลำตัว ขาทั้งสองข้างเหยียดตรง ยกขาขวาขึ้น-ลงอย่างช้าๆ และยกขาซ้าย ทำเช่นเดียวกัน ข้างละ 10 ครั้ง
ท่าที่ 3 การพับข้อสะโพก
วิธีทำ นอนหงายราบกับพื้น แขนสองข้างแนบลำตัว ค่อยๆยกขาในลักษณะงอเข่า เข้าหาลำตัวให้มากที่สุดจนตึง ทำจังหวะช้าๆ แล้วค่อยๆ เหยียดลงในท่าเดิม ทำข้างละ 10 ครั้ง
ท่าที่ 4 การบริหารข้อไหล่และข้อศอก
* การบริหารข้อไหล่
วิธีทำ นอนหงายราบกับพื้น ยกแขนทีละข้างในท่าเหยียดแขนให้ตรง ขึ้น-ลง ทำจังหวะช้าๆ ข้างละ 10 ครั้ง
* การบริหารข้อศอก
วิธีทำ นอนหงายราบกับพื้น แขนสองข้างแนบลำตัว ยกแขนทีละข้างขึ้น-ลง โดยให้ศอกอยู่ติดกับพื้น ทำจังหวะช้าๆ ข้างละ 10 ครั้ง
ท่าที่ 5 การบริหารข้อเท้า โดยการงอ กระดกและหมุนข้อเท้า
วิธีทำ นอนหงายหรือนั่งราบกับพื้น ขาทั้งสองข้างเหยียดตรงไปข้างหน้า กระดกข้อเท้าขึ้นทั้งสองข้างชี้เข้าหาลำตัวจนตึงแล้วค่อยๆ เหยียดปลายเท้าออกจนตึง ต่อจากนั้นหมุนข้อเท้าเป็นวงกลม โดยเริ่มหมุนออกไปทางด้านขวาอย่างช้าๆ กลับมาอยู่ในท่าเดิมแล้วหมุนไปทางซ้ายอย่างช้าๆ ทำเช่นเดียวกันจนครบ 10 ครั้ง
ท่าที่ 6 การบริหารข้อมือในท่าคว่ำและงอกระดูกข้อมือ
วิธีทำ คว่ำมือทั้งสองข้าง เหยียดนิ้วมือทั้ง 5 นิ้ว ค่อยๆงอข้อมือเข้าหาลำตัวจนตึง แล้วเหยียดออกมาอยู่ในท่าเดิม ค่อยๆ ทำจังหวะช้าๆ จนครบ 10 ครั้ง
ท่าที่ 7 การบริหารนิ้วมือในท่ากำมือ เหยียดและกางออก
วิธีทำ แบมือทั้งสองข้าง แล้วค่อยๆ กำมือทั้งสองข้างให้แน่น ค่อยๆ ทำจังหวะช้าๆ แล้วเหยียดนิ้วมือทั้งสองข้างอยู่ในท่าเดิม กางนิ้วมือทั้ง 5 นิ้วออกจนตึง แล้วหุบนิ้วมือมาอยู่ในท่าเดิม ทำ 10 ครั้ง
ท่าบริหารทุกท่า ทำวันละ 2 ครั้ง เช้าและเย็น หรือเวลาที่สะดวก
การป้องกันไม่ให้เกิดโรคอัมพาต
- วัดความดันโลหิตเป็นประจำ ทุก 3-4 เดือน ถ้าได้รับการวินิจฉัยว่าความดันโลหิตสูง ต้องได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่อง
- ออกกำลังกายอย่างเหมาะสมและสม่ำเสมอ โดยการเดิน วิ่ง ว่ายน้ำ หรือเล่นกีฬาเป็นประจำ เพื่อให้เลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกายได้อย่างสะดวก อย่าออกกำลังกายอย่างหักโหม
- ไม่สูบบุหรี่ เพราะสารนิโคตินในบุหรี่ จะทำให้หลอดเลือดตีบตันได้ โดยเฉพาะหลอดเลือดหัวใจและสมอง
- ควบคุมน้ำหนัก อย่าให้อ้วนเกินไป ลดอาหารที่มีไขมันสูง โดยเฉพาะไขมันจากสัตว์ ไข่แดงและน้ำมันมะพร้าว
- ตรวจปัสสาวะและเลือดตามแพทย์นัดอย่างสม่ำเสมอ เพื่อดูระดับน้ำตาลและไขมัน ซึ่งจะต้องควบคุมไม่ให้สูงเกินปกติ ถ้าเป็นเบาหวาน หรือมี- ไขมันในเลือดสูง ต้องได้รับการรักษาอย่างต่อเนื่อง
- ผ่อนคลายอารมณ์ โดยหลีกเลี่ยงสิ่งที่ทำให้เกิดความเครียดและ พักผ่อนอย่างเพียงพอ เช่น เล่นกีฬา ฟังเพลง อ่านหนังสือพิมพ์ เป็นต้น
- ถ้ามีอาการเตือนของโรคอัมพาต เช่น แขนขาอ่อนแรงชั่วครู่ วูบ หมดสติ ต้องรีบไปพบแพทย์ เพื่อตรวจและรักษาได้ทันท่วงที
- ผู้สูงอายุควรไปพบแพทย์ และตรวจร่างกายเป็นประจำทุกปี
- ผู้ที่เป็นอัมพาตอยู่แล้ว ต้องรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอตามแพทย์สั่ง ไม่งดหรือลดยาเอง เพื่อป้องกันการเกิดอัมพาตซ้ำค่ะ
จาก BangkokHealth