อย่างที่ได้เขียนมาแล้วสองตอนนะครับว่าอัลไซเมอร์ยังไม่มีทางว่าจะรักษาได้ แม้แต่เรื่อง STEM CELL ที่ว่าอาจจะรักษาอัลไซเมอร์ได้นั้น ก็เพียง “อาจจะ” ดังที่คณะแพทย์ซึ่งมีทั้งศาสตราจารย์ และนายแพทย์ 4 ท่าน จากคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ฯได้ออกมาแถลงว่า ขณะนี้การรักษาด้วย STEM CELL ยังอยู่ในขั้นทดลองเท่านั้น ยังต้องรอดูผลของการวิจัยและการแก้ไขปรับปรุงขั้นสุดท้ายเสียก่อน

ฉะนั้น ถ้ามีใครมาอาสาว่าให้เอาผู้ป่วยอัลไซเมอร์ ไปรักษาด้วย STEM CELL ขอให้ตรวจสอบกันให้ดีเสียก่อนว่า ผู้ที่อาสาจะรักษาให้นั้นรู้เรื่อง STEM CELL จริงหรือไม่

ทีนี้ก็มาถึงเรื่องตัวคนไข้เอง ถึงแม้ว่าผู้ที่ป่วย เป็นอัลไซเมอร์ถึงขั้นที่ 3 จะไม่มีทางรักษาเลยนั้น แต่สำหรับผู้ที่เริ่มเป็นตั้งแต่ขั้นที่หนึ่ง ก็ยังมีตำรา บางแห่งและบางสำนักหรือสถาบันเชื่อว่า การให้ยา-อาหาร-และการปฏิบัติตัวบางอย่างจะช่วยทุเลาหรือชะลออาการอัลไซเมอร์ไม่ให้เลวลงจนถึงขั้นที่ 2 หรือ ที่ 3 ได้

ศาสตราจารย์ลีโอนาโร เฮลตัน ได้เขียนไว้ในตำรา “DEMENTIA : A PRACTICAL GUIDE TO ALZHEIMER'DISEASE AND RELATETED ILLNESSES” ได้แนะนำไว้ในรายงานของท่านว่า อาหารประเภทที่บำรุงสมองสามารถชะลอความเสื่อมของผู้ป่วยอัลไซเมอร์ได้

ในขณะเดียวกันรายงานจากคณะกรรมาธิการแห่งชาติเกี่ยวแก่ผู้สูงอายุของอเมริกัน ก็ระบุเห็นพ้อง ต้องกันกับรายงานของอาจารย์ลีโอนาโรว่า อาหารและการออกกำลังกายที่ถูกต้องสามารถช่วยผู้ป่วยอัลไซเมอร์ขั้นต้นได้

และจากประสบการณ์ของผมเองที่ได้เคยให้คำปรึกษา กับคนไข้และญาติของคนไข้โรคเกี่ยวกับสมอง เชื่อว่าอาหารและการออกกำลังกายช่วยผู้ป่วยหลายคนให้มีอาการดีขึ้น

จึงจะขอแนะนำรายการอาหารและการออกกำลังกายดังต่อไปนี้

1. คนไข้ที่ติดรสอาหารประเภทเนื้อ นม ไข่ ขอให้งดอาหารประเภทนั้นโดยเด็ดขาด เหตุผลก็คือ โปรตีนประเภท AMYLOID และ GLYCOPROTEIN นั้นเป็นอันตรายต่อสมอง โดยเฉพาะผู้สูงอายุ

2. ขอให้ใช้สูตรอาหารชีวจิต ถ้าคนไข้เป็นคนมีน้ำหนักมากให้ใช้สูตร 2 แทนที่จะใช้สูตร 1

3. ให้ใช้วิตามิน B1, B2, B6, B12, B COMP. อย่างละ 1 เม็ด รวมทั้ง เล็คซิทินและ ZINC อย่างละ 1 เม็ดด้วย แบ่งกินวิตามินชุดแรกตอนเช้า หลังอาหารและ ZINC กับเล็กซิทินกินตอนเย็นหลังอาหาร

4. ให้ผู้ป่วยออกกำลังกายโดยสม่ำเสมอทุกวัน โดยเฉพาะการรำตะบองจะช่วยผู้ป่วยและผู้พยาบาล ให้ได้รับความสนุกสนานและประโยชน์จากการออกกำลังกายพร้อมกันไปด้วย

ท่ารำตะบองช่วยกระตุ้นการทำงานของกระดูกสันหลัง เท่ากับช่วยให้สมองทำงานดีขึ้น

อาหาร-วิตามินและการออกกำลังกายตามสูตรเหล่านี้ อาจจะไม่เห็นผลทันใจ แต่ก็ขอให้ปฏิบัติไปเรื่อยๆ จะเห็นประโยชน์อย่างแน่นอน และที่อยากจะชักชวนให้ทุกคนลองปฏิบัติดูแม้ว่าจะไม่ได้ ป่วยก็ตาม รับรองได้ว่าอย่างน้อยก็ไม่มีอันตรายใดๆเกิดขึ้นแน่นอน

ทีนี้ก็มาถึงเรื่องผู้พยาบาลผู้ป่วยอัลไซเมอร์ เป็นที่แน่นอนว่าผู้ป่วยอัลไซเมอร์ นั้นช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ จำเป็นต้องมีผู้ พยาบาลคอยดูแล

และนี่เองที่ผมได้เขียนไว้ในหัวข้อเรื่องว่า “คนพยาบาลหนักกว่าคนเป็น”

เท่าที่ผมได้พบมาผู้พยาบาลผู้ป่วยอัลไซเมอร์นั้น ต้องทำงานหนักอย่างเหลือเกิน ยิ่งเป็นครอบครัวที่อยู่กันเพียงสองคนระหว่างผู้ป่วยกับผู้พยาบาลเท่านั้นแล้ว ผู้พยาบาลต้องทำงานหนักและต้องแบกทุกข์ไว้ทั้งกายและใจด้วยตัวคนเดียวจริงๆ น่าสงสารมาก

เพื่อนคนหนึ่งที่ผมรู้จักดีเป็นพี่น้องกัน พี่ป่วยเป็นอัลไซเมอร์และน้อง เป็นผู้ดูแล และต้องไปทำงานเพื่อเลี้ยงตัวเองและพี่สาว

เวลาเธอไปทำงาน พี่สาวอยู่บ้านคนเดียวก็มักจะออกไปเดินสะเปะสะปะออกนอกบ้าน แล้วก็หลงทางหายตัวไปหลายวันบ่อยๆ

ไม่ทราบจะหาทางแก้ไขอย่างไร ก่อนจะไปทำงานเธอก็หาข้าวหาปลาวางไว้ในห้อง แล้วก็ปิดประตูห้องใส่กุญแจ

ตอนเย็นกลับมาแล้วก็ต้องรีบเข้าไปดูแลพี่สาว ทำความสะอาดห้อง ทำความสะอาดเนื้อตัวพี่สาว แล้วจึงจะมีโอกาสทำอะไรให้ตัวเอง ชีวิตสองคนเป็นไปอย่างน่าเศร้าเช่นนี้เป็นเวลาหลายปี

ลองคิดดูถ้าเป็นคุณเองชีวิตจะเป็นอย่างไร อนาคตมีหรือไม่

ถ้าเป็นต่างประเทศ กฎเกณฑ์-กฎหมายและระเบียบของการประกันสังคมช่วยไว้ได้มาก มีคลินิกโรงพยาบาล หรือบ้านพักสำหรับคนป่วยที่ดูแลตนเองไม่ได้เช่นนี้ และก็ช่วยแบ่งเบาทุกข์ร้อนและความหดหู่เศร้าสลดของครอบครัวได้ดีพอสมควร

ประเทศไทยของเราเล่าครับ ไม่ใช่ผู้ป่วยอัลไซเมอร์ อย่างเดียว ผู้ป่วยที่ช่วยตนเองไม่ได้ นอกเหนือไปจากอัลไซเมอร์มีอีกมากมาย ขอฝากความคิดไว้ที่ราชการ-กระทรวง ทบวง กรมต่างๆ และรัฐบาลให้ช่วยกันคิดด้วย

ขณะที่ผมกำลังเขียนเรื่องอยู่ขณะนี้ ผมนั่งอยู่ หน้าตู้เก่าๆใบหนึ่ง ในตู้กระจกมีรูปท่านผู้หญิงซึ่งเป็นผู้ใหญ่ที่ผมรักและนับถือมากคนหนึ่ง

ท่านร่ำรวยมีฐานะดีมาก ท่านตัวคนเดียว ไม่มีบุตร สามีเสียชีวิตไปนานแล้ว เมื่อท่านป่วยเป็นอัลไซเมอร์ แม้ท่านจะมั่งมีทรัพย์สินมหาศาล ข้าทาสบริวารมากมาย ก็ไม่มีใครช่วยได้เลย ที่น่าอนาถใจอย่างที่สุดก็คือ เหมือนท่านต้องตายโดดเดี่ยวคนเดียว ทรัพย์สินเงินทองถูกขโมยถูกโกงจนสิ้นเนื้อประดาตัว

นี่แหละครับ ไม่ว่ามีหรือจน “ยังมีชีวิตอยู่ แต่ก็เหมือนคนตายทั้งเป็น”

ต่อไปนี้คือคำแนะนำสำหรับผู้พยาบาล

1. คอยสังเกตผู้ป่วยให้ดี ถ้าเริ่มมีอาการคือ อารมณ์ร้าย โกรธง่าย ความจำระยะสั้นเสื่อม นั่นคืออัลไซเมอร์ขั้นที่หนึ่ง ต้องรีบกินยาทันที รีบพาไปหาแพทย์ ให้กินยาสม่ำเสมอ และให้ปฏิบัติและควบคุมชีวิตประจำวันอย่างเคร่งครัด

2. ไม่ต้องรู้สึกผิดที่จะบังคับคนไข้ เพราะจะพูดกันดีๆ ก็ไม่รู้เรื่องอยู่แล้ว จำเป็นที่จะต้องบังคับคนไข้ ให้ทำตาม

3. คนไข้อาละวาดหรือโกรธ อย่าไปถือสา เป็นธรรมดาของคนไข้ที่จะเป็นเช่นนั้น ใจเย็นๆและพยายามควบคุมอารมณ์ตัวเองไว้ให้มากๆ

4. เมื่อคนไข้มีอาการเข้าขั้นที่ 2 และที่ 3 ที่จะลำบากมากที่สุดคือเรื่องการขับถ่าย ทั้งถ่ายหนักถ่ายเบา คนไข้จะถ่ายเลอะเทอะโดยไม่รู้ตัว พยายามจัดห้องน้ำห้องส้วมให้สะอาด และสอนหรือบังคับให้คนไข้ทำเองจนถ่ายได้เองตามธรรมชาติ ถ้าทำไม่ได้ก็อย่าโกรธ อย่าเป็นทุกข์ แบ่งเวลาทำความสะอาดคนไข้ให้เป็นเวลาแน่นอน เช่น ทำความสะอาด 5 โมงเย็น ก็ให้ตรงต่อเวลาทุกวัน คนไข้จะได้รู้สึกถึงเวลาทำความสะอาดได้

5. ระวัง “หมอจอมปลอม” หรือมนุษย์หลอกลวงมีมากมายสมัยนี้ จะเข้ามาอาสาว่ามียาตัวนั้นตัวนี้ รักษาด้วยราคาแพงๆ อย่าไปเชื่อ

6. ถ้าพอจะหาผู้ช่วยดูแล ด้วยการจ้างมาดูแลชั่วคราว ก็ขอให้แบ่งเวลากันให้แน่นอน อย่าไปหวังมากมายว่าจะมีคนมีน้ำใจดีๆมาช่วย แต่ถ้าหากแบ่งเวลาและมอบหมายงานเฉพาะให้เป็นที่แน่นอนก็จะช่วยได้บ้าง

7. ในกรณีที่คนไข้อาการยังอยู่ในขั้นแรก คือ พอพูดกันรู้เรื่อง อาจจะหนีออกนอกบ้านเป็นครั้งคราว ควรจะทำบัตรติดตัวคนไข้ บอกชื่อ-ที่อยู่และโทรศัพท์ไว้ หรือจะทำเป็นสร้อยคอคล้องคอก็ได้

ขณะนี้มีการผลิตเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์คล้ายๆนาฬิกาข้อมือ ให้สวมข้อมือผู้ป่วย เวลาไปไหนหลงทาง คลื่นนาฬิกาจะส่งสัญญาณติดตามตัวได้

ผู้พยาบาลต้องใจเย็นๆนะครับ อย่าเครียด ทำใจให้สบายๆ มีอารมณ์ขันเยอะหน่อยก็ดี

++++

คอร์สสุขภาพชีวจิตเข้มข้น

เป็นคอร์สพิเศษเพื่อจะได้พบอาจารย์สาทิสตัว ต่อตัว เพิ่มพูนสุขภาพตัวเอง ทั้งยังได้รับคำแนะนำเฉพาะตัวในเรื่องสุขภาพและการเจ็บป่วยด้วย คอร์สจัดที่สวนสามพราน 20-23 ตุลาคมนี้ (4 วัน 3 คืน) สอบถามชมรมชีวจิต 0-2570-8220 คุณทัศนีย์ 08-9782-3545 คุณนิศา 08-1313-9607 คุณอุษณา 08-9680-4027 คุณสุรีย์ 08-9992-5187 คุณศิริแก้ว 08-1625-7875 คุณสุนีย์ 08-6563-9191.