หกล้มในผู้สูงอายุ
การหกล้มในผู้สูงอายุเป็นเรื่องสำคัญเนื่องจากมักนำมาซึ่งปัญหาต่างๆเช่น กระดูกหัก เดินไม่ได้ ทำให้เกิดการติดเชื้อต่างๆ และช่วยเหลือตนเองได้ลดลง นอกจากนั้น การหกล้ม ยังอาจเกิดจากโรคต่างๆที่ซ่อนอยู่ ผู้สูงอายุหลายคนที่หกล้ม จากโรคภายในร่างกาย ไม่ใช่จากอุบัติเหตุ
ตัวอย่างสาเหตุของการหกล้มในผู้สูงอายุได้แก่
• ปัจจัยภายนอกร่างกาย
– พื้นลื่น
– ของระเกะระกะ สะดุดพรมเช็ดเท้า สายไฟหรือของเล่น เป็นต้น
– แสงสว่างไม่เพียงพอ
• ปัจจัยภายในร่างกาย
– การเจ็บไข้ไม่สบายในช่วงนั้นๆ เช่น ปอดอักเสบ ทางเดินปัสสาวะติดเชื้อ
– ตามองไม่เห็น
– โรคกล้ามเนื้อ กระดูกและข้อ เช่น ข้อเข่าเสื่อม
– โรคระบบประสาท เช่น โรคอัมพฤกษ์ โรคพาร์กินสัน
– โรคหัวใจ
– ความดันต่ำตอนเปลี่ยนท่า
– รับประทานยาบางชนิด เช่น ยากล่อมประสาท ยาที่มีผลต่อความดัน
การป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุ
ปัจจัยที่กระตุ้นนำไปสู่การหกล้ม มีมากมาย และเกี่ยวข้องกันเกือบทุกระบบ ของร่างกายผู้สูงอายุ ในผู้สูงอายุคนหนึ่ง มักมีปัจจัยเสี่ยง ได้มากกว่าหนึ่งอย่าง ซึ่งต้องได้รับการแก้ไข ในเวลาเดียวกัน การป้องกัน จึงย่อมดีกว่า การมาตามแก้ไข ผลที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ที่มีสภาพร่างกายฟื้นตัวช้า หลังการเจ็บป่วยแต่ละครั้ง
แนวทางการป้องกันการหกล้มอาจทำได้ดังต่อไปนี้
1. การส่งเสริมสุขภาพแก่ผู้สูงอายุ ได้แก่ การฝึกเดินที่ถูกต้อง การเสริมสร้างกำลังของกล้ามเนื้อ ด้วยการออกกำลังกาย โดยเฉพาะเน้นการฝึกกระดกข้อเท้าขึ้น การใช้อุปกรณ์ที่ช่วยการเดิน เช่น คอกอลูมิเนียมที่มี 4 ขา ไม้เท้าตลอดจนการปรับพฤติกรรมส่วนบุคคล เช่น ลุกขึ้นยืนช้าๆเสมอ มองหาวัตถุรอบตัว ที่สามารถจับยึดได้กรณีฉุกเฉิน การไม่เดินเข้าไปบริเวณที่เปียกน้ำ
2. มาตรการความปลอดภัยในบ้าน ผู้ป่วยที่มีการหกล้มแล้ว ก็มีความโน้มเอียงที่จะหกล้มได้อีก จึงควรค้นหาปัจจัยเสี่ยงที่อาจแก้ไขได้ เช่น
• ติดตั้งหลอดไฟบริเวณมุมมืดที่เดินผ่านบ่อยๆ โดยปุ่มสวิทซ์อยู่ใกล้มือเอื้อม
• มีอุปกรณ์เครื่องเรือนบริเวณที่อยู่เท่าที่จำเป็น และต้องแข็งแรงมั่นคงอยู่สูงจากพื้นมองเห็นได้ง่าย ไม่ย้ายที่บ่อยๆ
• เตียงนอน เก้าอี้ และโถส้วมมีความสูงพอเหมาะ ไม่เตี้ยเกินไป
• ทางเดินและบันได ควรมีราวจับตลอด และขั้นบันไดสม่ำเสมอ
• พื้นห้องสม่ำเสมอและเป็นวัสดุที่ไม่ลื่นโดยเฉพาะในห้องน้ำ บริเวณจุดเชื่อมต่อระหว่างห้องควรอยู่ในระดับเดียวกัน หลีกเลี่ยงธรณีประตู ไม่ควรมีสิ่งของเกะกะเช่นพรมเช็ดเท้า สายไฟฟ้า
• หลีกเลี่ยงการมีสัตว์เลี้ยงเช่นสุนัข แมวในบริเวณที่อยู่อาศัย
รศ.นพ. ประเสริฐ อัสสันตชัย
นพ.วีรศักดิ์ เมืองไพศาล
|
บทความที่น่าสนใจ 
