|
การปรับตัวของครอบครัวต่อผู้สูงอายุ
 ปัญหาผู้สูงอายุที่เกิดจาการเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกาย จิตใจ อารมณ์ และ สังคม ย่อมทำให้เกิดผลกระทบ ต่อการ ดำรงชีวิตของผู้สูงอายุ ประกอบกับเมื่อผู้สูงอายุมีอายุมากขึ้น ความสัมพันธ์ทางสังคม ลดลง แต่ความสัมพันธ์ทางครอบครัว จะเพิ่มขึ้น และมักพบว่าผู้สูงอายุมักมีข้อขัดแย้งในครอบครัว ซึ่งเกิดขึ้นได้จาก
1. ลักษณะของความมีอายุ ทำให้ผู้สูงอายุสนใจตนเอง มากขึ้น และยึดตนเองเป็นหลัก มีอารมณ์หงุดหงิดง่าย จู้จี้ ทำให้ครอบครัว เกิดความเบื่อหน่าย
2. การเปลี่ยนแปลงทางสังคม และวัฒนธรรม จาก ครอบครัวขยาย ซึ่งเป็นครอบครัวใหญ่ มีความสัมพันธ์
อันแน่นแฟ้น ก่อให้เกิดความอบอุ่นระหว่างพ่อ แม่ ปู่ย่า ตายาย ลูกหลานและเหลน มาเป็นครอบครัวเดี่ยวมีแต่
พ่อแม่ลูกเท่านั้น ทำให้ผู้สูงอายุต้องอยู่อย่าง โดดเดี่ยว ไม่ได้รับการดูแลอย่าง อบอุ่นจากลูกหลาน
3. ความคับข้องใจระหว่าง บทบาทผู้ใหญ่เต็มที่ ทำให้ลูกรู้สึกไม่โต และขัดใจที่ไม่มีอิสระ ในการตัดสินใจ
ด้วยตนเอง และในบางกรณี ผู้สูงอายุก็ขัดใจที่ลูกไม่เชื่อฟัง จากสาเหตุดังกล่าว ทำให้เกิดข้อขัดแย้งในครอบครัว
เกิดช่องว่างระหว่างบุคคลในครอบครัวต่อผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุ รู้สึกมีปมด้อย น้อยเนื้อต่ำใจ มีสภาพจิตใจที่เสื่อมถอย
หลักการปรับตัวของครอบครัวต่อผู้สูงอายุุ
ครอบครัวต้องมีการปรับตัวต่อผู้สูงอายุ การปรับตัว จะเป็นในรูปแบบใด ขึ้นอยู่กับประสบการณ์การเรียนรู้
ของครอบครัวต่อ ผู้สูงอายุ โดยทั่วไปครอบครัวไทยมี ความผูกพัน รักใคร่ แนบแน่น ดังนั้นลูกหลานและคนใกล้ชิด
จึงมักมีแนวโน้มที่จะเป็นฝ่าย ปรับตัวเข้าไปหาผู้สูงอายุ ให้การยกย่องผู้สูงอายุ เป็นใหญ่ในครอบครัว เป็นที่ปรึกษา
ให้ความเคารพเชื่อฟัง
สิ่งที่ครอบครัวจะต้องปรับตัวต่อผู้สูงอายุ
ในสังคมไทย ถือว่าครอบครัวเป็นสถาบันที่สำคัญ ที่จะทำหน้าที่ดูแลผู้สูงอายุ ผู้สูงอายุเป็นผู้ที่ต้องการการดูแล
และสนับสนุนทางด้านต่าง ๆ จากครอบครัว เช่น ด้านอารมณ์ ด้านเศรษฐกิจ และนอกจากนั้น ยังมีความต้องการ ความรู้สึก ว่าตนเองเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัว และต้องการการติดต่อ กับญาติพี่น้อง ลูกหลานด้วย ดังนั้นครอบครัว จะต้องปรับ ต่อการดูแลผู้สูงอายุดังนี้คือ
1.พ่อแม่จะต้องเป็นแบบอย่างที่ดีให้แก่ลูกหลาน สั่งสอนอบรม ให้ลูกทราบว่า ควรจะประพฤติอย่างไร กับผู้สูงอายุ
2.สร้างความมั่นคงทางด้านจิตใจเพื่อให้ผู้สูงอายุมีอารมณ์ดี ภาคภูมิใจและมีความสุข โดย
2.1 ยอมรับสภาพความมีอายุ ให้ความห่วงใย ความสนใจ ความเข้าใจการพูดคุยใช้ คำพูดสั้น เข้าใจง่าย
ไม่รีบร้อน และคอยให้กำลังใจ
2.2 ให้เกียรติ ให้ความเคารพ นับถือเปรียบเสมือน ปูชนียบุคคลของครอบครัว การให้เกียรติ จะต้องใช้วาจา ที่ไพเราะ มารยาทที่ดี ไม่เร่งเร้าและให้ความนับถือพร้อมกับการกระทำ ต้องเป็นไปอย่าง เสมอต้นเสมอปลาย
2.3 ไม่คาดหวัง เคี่ยวเข็ญให้ผู้สูงอายุประพฤติตน ให้เหมาะสมกับวัย
2.4 ควรถนอมน้ำใจ ให้กำลังใจแก่ผู้สูงอายุให้รู้สึก ว่าตนยังมีค่า ยังเป็นประโยชน์ต่อลูกหลาน และสังคม
2.5 ให้ความสำคัญในวันต่าง ๆ ตามประเพณี เช่น วันแม่ วันพ่อ วันผู้สูงอายุ วันเกิด วันปีใหม่ วันสงกรานต์
ควรจะมีกิจกรรมร่วมกับผู้สูงอายุ เช่น การแสดงความเคารพ การให้ของขวัญ การรดน้ำดำหัว เป็นต้น
2.6 ลูกหลานที่แยกครอบครัวไปควรหมั่นมาเยี่ยมเยียน เป็นประจำและสม่ำเสมอ
3. ด้านที่อยู่อาศัย การจัดสภาพแวดล้อมสำหรับผู้สูงอายุ มีจุดประสงค์เพื่อ ให้สามารถดำเนินชีวิตในบั้นปลาย อย่างมีความสุข และปลอดภัยจาก สภาพอันตรายที่เกิดจากอุบัติเหตุต่าง ๆ เช่น การพลัดหกล้ม ดังนั้น การจัดสภาพ ภายในบ้านเรือน ควรคำนึงถึงด้านต่าง ๆ ดังนี้ ควรคำนึงถึงด้านต่าง ๆ ดังนี้
3.1 ด้านการมองเห็น ผู้สูงอายุสายตาจะเสื่อมสมรรถภาพ ในการปรับระยะภาพ ทำให้สายตายาว สายตาฝ้าฟาง
การดำเนินการจัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม คือ ต้องช่วยในการมองเห็น เช่น ไฟฟ้าต้องให้สว่าง โดยเฉพาะ
บริเวณทางเดิน ของใช้ประจำวันวางไว้เป็นที่สลากยา หรือของบริโภค เช่น เกลือ น้ำตาล ควรปิดชื่อตัวโต
เพื่อให้หยิบใช้ได้สะดวกถูกต้อง
3.2 ด้านการได้ยิน ผู้สูงอายุอาจสูญเสียการได้ยิน เช่น หูตึง หรือได้ยินไม่ชัดเจน การจัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม
คือ กำจัดเสียงรบกวนต่าง ๆ ให้ลดลงมากที่สุดเท่าที่จะทำได้
3.3 ด้านการทรงตัว ผู้สูงอายุกล้ามเนื้อจะเสื่อมสมรรถภาพ กระดูกและข้อต่อต่าง ๆ จะเปราะและหักง่าย การทรงตัว ไม่ดี ดังนั้น การจัดสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมคือ ที่พักควรจัดให้อยู่ชั้นล่าง เตียงนอนควรเตี้ย พื้นห้องนอน พื้นห้องน้ำต้องไม่ขัดมันให้ลื่น ห้องน้ำมีราวข้างฝา สำหรับเกาะ เครื่องใช้ต่าง ๆ จัดเก็บ ให้เป็นที่เพื่อไม่ให้สะดุด หกล้ม เป็นต้น
4. อาหาร ผู้สูงอายุจะมีอัตราการเผาผลาญหรือ การย่อยอาหารลดลง ฟันโยกใส่ฟันปลอม ความต้องการอาหาร
เมื่อเตรียมอาหารต้องนึกว่าผู้สูงอายุเป็น สมาชิกคนหนึ่งของครอบครัว หลัก 5 หมู่ รวมทั้งชนิดของอาหาร การเลือกอาหารที่เหมาะสม จะต้องยึดหลักคุณค่าของอาหาร และครบอาหาร หลัก 5 หมู่ ขบเคี้ยว ย่อยง่าย เพื่อป้องกันการขาดสารอาหาร
5. การออกกำลังกาย สมาชิกในครอบครัวจะต้องดูแล กระตุ้น ชักชวน หรือพาไปออกกำลังกาย ด้วยกันในที่อากาศบริสุทธิ์
6. การขับถ่าย จะต้องคอยดูแลเกี่ยวกับการขับถ่ายอุจจาระ
ปัสสาวะแก่ผู้สูงอายุ เช่น ตอนเช้าก่อนไปทำงานก็แวะไป และซักถามเกี่ยวกับการขับถ่ายและสุขภาพทั่วไป เพื่อเป็นการตรวจสอบภาวะสุขภาพผู้สูงอายุไปพร้อมกันด้วย
7. การพักผ่อนหย่อนใจ เนื่องจากผู้สูงอายุมีสังคมภายนอกลดลง ถ้าลูกหลานได้พาท่านไปพักผ่อนนอกสถานที่บ้างเป็น ครั้งคราว
หรือพาไปฟังธรรมตามโอกาสสมควร เช่น พาไปวัดในวันพระ
จัดให้ท่านตักบาตรประจำวันทุกวันหรือ ตามโอกาส ก็จะเป็นสิ่งกระตุ้นให้ผู้สูงอายุมีอายุยืนยาวต่อไป
8. เมื่อผู้สูงอายุเจ็บป่วยหรือพิการ จะต้องให้การรักษาพยาบาล ไม่ทอดทิ้ง ให้เป็นภาระของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง ของครอบครัว หรือ ทิ้งให้เป็นภาระของโรงพยาบาล
|
บทความที่น่าสนใจ 
