|
เบาหวานขึ้นตา-ละเลยจะทำให้ตามัวไปจนถึงมองไม่เห็น |
|
เบาหวานขึ้นตา-ละเลยจะทำให้ตามัวไปจนถึงมองไม่เห็น เบาหวานขึ้นตา หมายถึง โรคแทรกซ้อนของเบาหวานที่ควบคุมไม่อยู่ จะลุกลามไปตามอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกาย ตาเป็นอวัยวะหนึ่งที่เบาหวานลุกลามเข้ามาจะทำให้เกิดอันตราย ตั้งแต่ตามัว เห็นภาพซ้อน มองภาพแคบลง ไปจนถึงมองไม่เห็นไปเลย
เบาหวานพบได้ในคนทุกเพศทุกวัย ราว 3.5% พบมากในผู้ที่อายุเกิน 40 ปีขึ้นไป รูปร่างเจ้าเนื้อ ชอบกินหวานประจำ พบในเมืองมากกว่าชนบท หญิงที่มีลูกหลายคนมีโอกาส เป็นได้มากกว่าคนปกติ และพันธุกรรมก็มีส่วนร่วมด้วย
สาเหตุ จากตับอ่อนสร้างฮอร์โมน อินซูลินได้น้อยหรือไม่ได้เลย อินซูลินมีหน้าที่ช่วยเปลี่ยนน้ำตาลในเลือดเอาไปใช้เป็นพลังงาน เมื่อขาดอินซูลินน้ำตาลในเลือดจะคั่งสูง ถูกขับออกมาทางปัสสาวะ ทำให้ปัสสาวะหวาน เวลาไปปัสสาวะบนพื้นดินที่ใดจะสังเกตเห็นมดรวมกลุ่มมาตอมอยู่เสมอ
อาการ ปัสสาวะบ่อย ออกมาก ทำให้หิวกระหายน้ำมาก กินได้แต่ผอมลง อ่อนเพลีย เพราะร่างกายเอาน้ำตาลไปใช้เป็นพลังงานไม่ได้ ค่าน้ำตาลปกติในเลือดราว 60-120 มิลลิกรัมเปอร์เซ็นต์ หรือเฮโมโกลบิน A1C ควรต่ำกว่า 6.5% สูงกว่านี้จะเป็นมากเป็นน้อยต่างกันไป ที่คุยเรื่องเบาหวานวันนี้จะเน้นที่ลุกลามเข้าตา
พยาธิสภาพ เส้นเลือดที่จอประสาทตาจะโป่งพอง เป็นจุดเล็ก ๆ ต่อมาค่อยบวมโตขึ้น อาจแตกหรือมีเลือดซึมออกมา บริเวณนั้นจะบวม น้ำเลือดจะไปคลุมจอรับภาพทำให้ตามัวมองไม่ค่อยเห็น หรือเห็นภาพเชิงซ้อน ยิ่งนานเข้าอาจเกิดการอุดตันของเส้นเลือด อาหารไปเลี้ยงไม่พอ เกิดเส้นเลือดใหม่ขึ้นแทน เส้นเลือดฝอยเหล่านี้ต่อมาจะแตก บวม เกิดเป็นแผลเป็น จะดึงให้จอภาพหลุดลอกออกมา บริเวณที่รับภาพหากบวมจะทำให้ตามัวมองไม่ค่อยเห็น และค่อย ๆ มากขึ้นจนพิการมองไม่เห็นไปเลย
ผู้ที่เป็นเบาหวานขึ้นตา มีโอกาสจะตามัวมากกว่าคนปกติถึง 25 เท่า
อาการทางตา ระยะแรกไม่มีอาการ จนมีการทำลายของเส้นเลือดจึงค่อยเริ่มมีอาการตามัว จึงต้องรีบตรวจและให้การรักษาเสียแต่ระยะเริ่มแรก จะช่วยป้องกันตาพิการได้
การตรวจ จากการได้ไปเห็น ทีมแพทย์ตาของ รพ.ราชวิถี กรมการแพทย์ นำโดย นพ.ไพศาล ร่วมวิบูลย์สุข คุณสมศรี นามวงศ์ และ คุณณัชณา อ่อนอรุณ พร้อม บ.อ๊าฟต้า ของ คุณสมมาตร ปองเสงี่ยม ไปร่วมออกหน่วยแพทย์เคลื่อนที่กับมูลนิธิแสงฯ ที่ ต.หัวเห่ว อ.โขงเจียม เมื่อ 9 ก.ค. นี้ เจ้าหน้าที่จะตรวจวัดสายตาว่าสั้นยาวเพียงใดก่อน แล้ววัดความดันตาดูว่าจะมีแนวโน้มเป็นต้อหินร่วมด้วยหรือไม่ ต่อจากนั้นได้หยอดยาตารอให้ม่านตาขยายราว 20-30 นาที
เนื่องจากคนไข้เบาหวานรอรับการรักษากันมาก จึงได้แบ่งการรักษาเป็น 2 กลุ่ม
กลุ่มแรก ให้คนไข้เบาหวานที่หยอดยาขยายม่านตาเต็มที่แล้วเข้ามามองกล้องซึ่งเป็นเครื่องมือพิเศษทันสมัย สำหรับตรวจจอประสาทตา ภาพจะปรากฏบนจอของคอมพิวเตอร์ชัดเจน มองเห็นจุดที่แสงตก เส้นเลือด และเส้นประสาท เจ้าหน้าที่จะถูกอบรมมาเรียบร้อยว่าแบบไหนปกติ ไม่ปกติ พร้อมถ่ายรูปอัดไว้ด้วย รายใดที่เห็นเป็นปกติก็จะผ่านไป รายใดที่สงสัยจะให้แพทย์มา ดูวินิจฉัยโรคว่าเบาหวานลุกลามเข้าตาเป็นระยะใดแล้ว
กลุ่มที่สอง คุณหมอไพศาลผู้เชี่ยวชาญด้านตาจะส่องกล้องดูจอประสาทตาด้วยตัวเอง แสงไฟที่แรงสว่างจ้าพร้อมกับเลนส์ขยายใหญ่จะเห็นจอรับภาพชัดเจน วินิจฉัยโรคได้เลยว่าคนไข้รายใดปกติหรือผิดปกติอยู่ในระยะใด
คนไข้ที่ผิดปกติมีการเปลี่ยนแปลง ของเส้นเลือด หรือมีรอยฉีกขาดของจอประสาทตา ก็จะนำไปให้การรักษาด้วยการยิงแสงเลเซอร์ทันที วันนั้นมีคนไข้เบาหวานมารับการรักษา 220 ราย มีความผิดปกติที่จอภาพตาทางเส้นเลือดเกิดใหม่ และมีไขมันจับ ได้ยิงเลเซอร์ 10 ราย พร้อมแนะนำให้ไปรักษาตัวยัง รพ.ใกล้เคียงต่อไป
สถิติ เบาหวานลุกลามเข้าตา ในสหรัฐอเมริกาพบราว 35-40% ในไทยพบราว 20-25% พบน้อยกว่ามิใช่เป็นน้อยกว่า เป็นเพราะการสำรวจยังครอบคลุมไปไม่ทั่วถึง หากมีการสำรวจกันทั่วประเทศคงจะได้ตัวเลขที่แน่นอนขึ้น การลงไปช่วยในชุมชนพร้อมให้ความรู้ทำให้คนไข้ได้ตระหนักและระวังตัวมากขึ้น เบาหวานขึ้นตาเป็นโรคแทรกซ้อนที่มีอันตรายอย่างหนึ่งของผู้ที่เป็นเบาหวาน จึงต้องระมัดระวังควบคุมน้ำตาลไว้ให้อยู่ระดับปกติให้ดี มีโอกาสควรจะได้พบแพทย์เพื่อปรึกษาเรื่องนี้ดู การป้องกันไว้แต่เนิ่น ๆ จะช่วยถนอมดวงตาให้แจ่มใส สายตาเป็นปกติได้ยาวนาน ข้อมูลเพิ่มเติม นพ.สุวิทย์ เกียรติเสวี 08-6904-4636.
นายแพทย์สุวิทย์ เกียรติเสวี
|