|
กลุ่มพืชหอมเป็นยาบำรุงหัวใจ
กระดังงาไทย
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Canaga odorata Hook. f & Th
ชื่ออังกฤษ : Kenanga
ส่วนที่ใช้ : ดอก, น้ำมันหอมระเหยจากดอกแก่จัดเรียก Ylang - Ylang Oil ใบ เนื้อไม้
สรรพคุณ
ดอกแก่จัด - ใช้เป็นยาหอมบำรุงหัวใจ บำรุงโลหิต บำรุงธาตุ แก้ลมวิงเวียน ชูกำลังทำให้ชุ่มชื่น ให้น้ำมันหอมระเหย ใช้แต่งกลิ่นเครื่อง
สำอาง น้ำอบ ทำน้ำหอม ใช้ปรุงยาหอม บำรุงหัวใจ
ใบ, เนื้อไม้ - ต้มรับประทาน เป็นยาขับปัสสาวะพิการ
วิธีใช้
1. ใช้ดอกกลั่น ได้น้ำมันหอมระเหย
2. การแต่งกลิ่นอาหาร ทำได้โดยนำดอกที่แก่จัด ลมควันเทียน หรือเปลวไฟจากเทียนเพื่อให้ต่อมน้ำหอมในกลีบดอกแตก และส่งกลิ่น
หอมออกมา แล้วนำไปเสียบไม้ ลอยน้ำในภาชนะปิดสนิท 1 คืน เก็บดอกทิ้งตอนเช้านำน้ำไปคั้นกระทิ หรือปรุงอาหาร อื่น ๆ
การะเกด
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Pandanus sp.
ชื่ออังกฤษ : Screw Pine
ส่วนที่ใช้ : ดอก
สรรพคุณ
ดอก - ปรุงยาหอม ทำให้ชุ่มชื่นหัวใจ ดอกหอม รับประทาน มีรสขมเล็กน้อย
- แก้โรคในนอก เช่น เจ็บคอ แก้เสมหะ บำรุงธาตุ
- อบกลิ่นเสื้อผ้าให้หอม
วิธีใช้
นำดอกไปเคี่ยวกับน้ำมันมะพร้าว หรือน้ำมันหมู ปรุงเป็นน้ำมันใส่ผม นำดอกเข้ายาหอมบำรุงหัวใจ
กุหลาบมอญ
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Rosa damascema Mill
ชื่ออังกฤษ : Damask Rose
ส่วนที่ใช้ : ดอกแห้ง และสด
สรรพคุณ
ดอกแห้ง - เป็นยาระบายอ่อน ๆ
- แก้อาการอ่อนเพลีย บำรุงหัวใจ
ดอกสด - กลั่นให้น้ำมันกุหลาบ แต่งกลิ่นและเครื่องสำอาง
วิธีใช้
ใช้ดอกแห้งเข้ายาหอมบำรุงหัวใจ
เตยหอม
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Pandanus amaryllifolius Roxb.
ชื่ออังกฤษ : Pandanus Palm.
ส่วนที่ใช้ : ต้นและราก, ใบสด
สรรพคุณ
ต้นและราก - ใช้เป็นยาขับปัสสาวะ แก้กระษัย
ใบสด - ตำพอกโรคผิวหนัง
- รักษาโรคหืด
- น้ำใบเตย ใช้เป็นยาบำรุงหัวใจ ให้ชุ่มชื่น
- ใช้ผสมอาหาร แต่งกลิ่น แต่งสีขนม สีเขียว
วิธีและปริมาณที่ใช้
1. ใช้เป็นยาขับปัสสาวะ
ใช้ต้น 1 ต้น หรือ รากครึ่งกำมือ ต้มกับน้ำดื่ม
2. ใช้เป็นยาบำรุงหัวใจ
ใช้ใบสดไม่จำกัดผสมในอาหาร ทำให้อาหารมีรสเย็นหอม รับประทานแล้วทำให้หัวใจชุ่มชื่น หรือเอาใบสดมาคั้นน้ำรับประทาน
ครั้งละ 2 - 4 ช้อนแกง
3. ใช้เป็นยาแก้เบาหวาน
ใช้ราก 1 กำมือ ต้มน้ำดื่ม เช้า - เย็น
สารเคมี
สารกลุ่ม anthocyanin
บัวบก
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Centella asiatica Urban
ชื่ออังกฤษ : Indian pennyrort, Tiger Herbal
ส่วนที่ใช้ : ใบ ทั้งต้นสด เมล็ด
สรรพคุณ
ใบ - มีสาร Asiaticoside ทำยาทาแก้แผลโรคเรื้อน
ทั้งต้นสด - เป็นยาบำรุงกำลัง บำรุงหัวใจ แก้อ่อนเพลีย เมื่อยล้า
- รักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก หรือมีการชอกช้ำจากการกระแทก แก้พิษงูกัด
- ปวดศรีษะข้างเดียว
- ขับปัสสาวะ
- แก้เจ็บคอ
- เป็นยาห้ามเลือด ใส่แผลสด แก้โรคผิวหนัง
เมล็ด - แก้บิด แก้ไข้ ปวดศรีษะ
วิธีและปริมาณที่ใช้
1. ใช้เป็นยาแก้ปวดศรีษะข้างเดียว
ใช้ต้นสดไม่จำกัด รับประทาน หรือคั้นน้ำจากต้นสดรับประทาน ควรรับประทานติดต่อกัน 2 - 3 วัน
2. ใช้เป็นยาแก้เจ็บคอ
ใช้ทั้งต้นสด 10 - 20 กรัม หรือ 1 กำมือ ตำคั้นน้ำเติมน้ำส้มสายชู 1 - 3 ช้อนแกง จิบบ่อย ๆ
3. เป็นยาลดความดันโลหิตสูง
ใช้ทั้งต้นสด 30 - 40 กรัม คั้นน้ำจากต้นสด เติมน้ำตาลเล็กน้อย รับประทาน 5 - 7 วัน
4. ยาแก้ช้ำใน
ใช้ต้นสด 1 กำมือ ล้างให้สะอาดตำคั้นน้ำ เติมน้ำตาลเล็กน้อย ดื่ม 1 ครั้ง รับประทานติดต่อกัน 5 - 6 ครั้ง
5. เป็นยาถอนพิษรักษาแผลน้ำร้อนลวก
ใช้ทั้งต้นสด 2 - 3 ต้น ล้างน้ำให้สะอาด ตำให้ละเอียดพอกแผลไฟไหม้ ช่วยลดอาการปวดแสบปวดร้อน
6. เป็นยาห้ามเลือดใส่แผลสด
บัวหลวง
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Nelumbo nucifera Gaertn
ชื่ออังกฤษ : Lotus
ส่วนที่ใช้ : ดีบัว ดอก เกษรตัวผู้ เมล็ด ไส้ของเมล็ด ยางจากก้านใบและก้านดอก เง่า ราก
สรรพคุณ
ดีบัว - มี Methylcorypalline ซึ่งเป็นตัวทำให้เส้นเลือดขยาย
ดอก, เกษตรตัวผู้ - ขับปัสสาวะ ฝาดสมาน ขับเสมหะ บำรุงหัวใจ เกษรปรุงเป็นยาหอม ชูกำลังทำให้ชื่นใจ ยาสงบประสาท ขับเสมหะ
เหง้าและเมล็ด - รสหวาน เย็น มันเล็กน้อย บำรุงกำลัง แก้ร้อนในกระหายน้ำ แก้เสมหะ แก้พุพอง
เมล็ดอ่อนและแก่ - เมล็ดใช้รับประทานเป็นอาหาร และใช้ทำเป็นแป้งได้ดี
เหง้าบัวหลวง - ใช้ปรุงอาหารได้ทั้งคาวหวาน
ยางจากก้านใบและก้านดอก - แก้ท้องเดิน
ราก - แก้เสมหะ
บุนนาค
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Mesua ferrea Linn.
ชื่ออังกฤษ : Iron Wood
ส่วนที่ใช้ : ดอกสดและแห้ง ผล ใบ แก่นราก เปลือก กระพี้
สรรพคุณ
ดอกสด - กลั่นให้น้ำมันหอมระเหย ใช้ในการอบเครื่องหอมได้ดี ใช้แต่งกลิ่นสบู่
ดอกแห้ง - ใช้เข้ายาหอม แต่งกลิ่นแต่งรสทำให้รับประทานง่าย เป็นยาหอมบำรุงดวงจิตให้ชุ่มชื่น บำรุงหัวใจ เป็นยาขับเสมหะบำรุงโลหิต
แก้ร้อนกระสับกระส่าย แก้ลมกองละเอียด ซึ่งทำให้หน้าวิงเวียน ใจสั่น อ่อนเพลีย หัวใจหวิว ทำให้ชูกำลัง
ผล - ขับเหงื่อ ฝาดสมาน
ใบ - รักษาบาดแผลสด พอกบาดแผลสด แก้พิษงู
แก่น - แก้เลือดออกตามไรฟัน
ราก - ขับลมในลำใส้
เปลือก - ฟอกน้ำเหลือง กระจายหนอง
กระพี้ - แก้เสมหะในคอ
พยอม
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Sjprea floribunda Kurz.
ชื่ออังกฤษ : -
ส่วนที่ใช้ : ดอก เปลือกต้น
สรรพคุณ
ดอก - ผสมยาแก้ไข้ และยาหอม แก้ลม บำรุงหัวใจ
เปลือกต้น - สมานลำไส้ แก้ท้องเดิน มี Tannin
พิกุล
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Mimusops elengi Linn
ชื่ออังกฤษ : Bullet Wood, Tanjong Tree
ส่วนที่ใช้ : ดอก เปลือก เมล็ด แก่นที่ราก ใบ
สรรพคุณ
ดอกสด - เข้ายาหอม ทำเครื่องสำอาง แก้ท้องเสีย
ดอกแห้ง - เป็นยาบำรุงหัวใจ ปวดหัว เจ็บคอ ขับเสมหะ
ผลสุก - รับประทานแก้ปวดศรีษะและแก้โรคในลำคอและปาก
เปลือก - ยาอมกลั้วคอ ล้างปาก แก้เหงือกบวม รำมะนาด
เมล็ด - ตำแล้วใส่ทวารเด็ก แก้โรคท้องผูก
ใบ - ฆ่าพยาธิ
แก่นที่ราก - เป็นยาบำรุงหัวใจ บำรุงโลหิต ขับลม
กระพี้ - แก้เกลื้อน
มะลิลา มะลิซ้อน
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Jasminum sambac Ait
ชื่ออังกฤษ : Arabian Jasmine
ส่วนที่ใช้ : ใบ ราก ดอกแก่
สรรพคุณ
ใบ, ราก - ทำยาหยอดตา
ดอกแก่ - เข้ายาหอม แก้หืด บำรุงหัวใจ
ราก - ฝนรับประทาน แก้ร้อนใน, เสียดท้อง รักษาหลอดลมอักเสบ ขับประจำเดือน
ใบ - ตำให้ละเอียด ผสมกับน้ำมะพร้าวใหม่ ๆ นำไปลนไฟ ทารักษาแผล ฝีพุพอง แก้ไข้ ขับน้ำนม
วิธีใช้
ใช้ดอกแห้ง 1.5 - 3 กรัม ต้มน้ำหรือชงน้ำร้อนดื่ม
สารภี
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Ochocarpus siamensis T.Anders
ชื่ออังกฤษ : Negkassar
ส่วนที่ใช้ : ดอก ผลสุก
สรรพคุณ
ดอกสดและแห้ง - ใช้เข้ายาหอมบำรุงหัวใจ
ดอกตูม - ย้อมผ้าไหมให้สีแดง
ผลสุก - รับประทานได้ มีรสหวาน เป็นยาบำรุงหัวใจ ขยายหลอดโลหิต
อ้างอิงจาก หนังสือสมุนไพรไทย 200 ชนิด รวบรวมและเรียบเรียงโดย สุนทรี สิงบุตรา
|
บทความที่น่าสนใจ 
