|
กลุ่มยาถ่ายพยาธิ
แก้ว
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Murraya paniculata (L.) Jack
ชื่ออังกฤษ : China Box Tree, Orange Jasmine
ส่วนที่ใช้ : ก้าน ใบ ราก ดอก ผลสุก
สรรพคุณ
ก้านและใบ - รสเผ็ด สุขุม ขม ใช้เป็นยาชาระงับปวด แก้ผื่นคันที่เกิดจากชื้น แก้แผลเจ็บปวดเกิดจากการกระทบกระแทก
ต้มอมบ้วนปาก แก้ปวดฟัน
ราก - รสเผ็ด ขม สุขุม ให้แก้ปวดเอว แก้ผื่นคันที่เกิดจากชื้น และที่เกิดจากแมลงกัดต่อย
ใบ - ขับพยาธิตัวตืด แก้บิด แก้ท้องเสีย
ราก, ใบ - เป็นยาขับประจำเดือน
ดอก, ใบ - ช่วยย่อย, แก้ไขข้ออักเสบ แก้ไอ เวียนศรีษะ
ผลสุก - รับประทานเป็นอาหารได้
วิธีและปริมาณที่ใช้
1. ใช้ภายในรับประทานขับพยาธิตัวตืด แก้บิด แก้ท้องเสีย
- ใช้ก้านและใบสด 10 - 15 กรัม ต้มกับน้ำ 2 ถ้วยแก้ว เคี่ยวให้เหลือ 1 ถ้วยแก้ว รับประทาน วันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้า - เย็น
- หรือใช้ดองเหล้า ดื่มแต่เหล้าครั้งละ 1 ถ้วยตะไล ใช้เป็นยาขับประจำเดือน
2. ใช้ภายนอก
- ใช้ก้านและใบสด ตำพอก หรือคั้นเอาน้ำทาบริเวณที่เป็น
- ใช้ใบแห้งบดเป็นผงใส่บาดแผล
- รากแห้งหรือสด ตำพอก หรือต้มเอาน้ำชะล้างบริเวณที่เป็น
ทับทิม
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Punica granatum Linn
ชื่ออังกฤษ : Pomegranate
ส่วนที่ใช้ : ใบ ดอก เปลือกผลแห้ง เปลือกต้นและเปลือกราก เมล็ด
สรรพคุณ
ใบ - อมกลั้วคอ ทำยาล้างยา
ดอก - ใช้ห้ามเลือด
เปลือกผลแห้ง - เป็นยาแก้ท้องร่วง ท้องเดิน แก้บิด
- แก้โรคลักปิดลักเปิด
เปลือกต้นและเปลือกราก - ใช้เป็นยาขับพยาธิตัวตืด
- ใช้เป็นยาขับพยาธิตัวกลม
เมล็ด - เป็นยาแก้โรคลักปิดลักเปิด
วิธีและปริมาณที่ใช้
1. ถ่ายพยาธิตัวตืดและตัวกลม ได้ผลดี
ใช้เปลือกสดของราก, ต้น ที่เก็บใหม่ ๆ 60 กรัม หรือประมาณ 1/2 กำมือ เติมกานพลูหรือกระวานลงไปเล็กน้อย เพื่อแต่งรส
ต้มกับน้ำ 3 ถ้วยแก้ว เคี่ยวได้เหลือ 1 1/2 ถ้วยแก้ว รับประทานครั้งละ 2 ช้อนโต๊ะ หลังจากนั้นประมาณ 2 ชั่วโมง รับประทานยาถ่ายเช่น ดีเกลือ
2 ช้อนโต๊ะตาม ควรอดอาหารก่อนรับประทานยา
2. บิด
ใช้เปลือกผลแห้งของทับทิมครั้งละ 1 กำมือ ต้มกับน้ำดื่มวันละ 2 ครั้ง อาจใช้กานพลูหรืออบเชยแต่งกลิ่นให้น่าดื่มก็ได้
มะเกลือ
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Diospyros mollis Griff
ชื่ออังกฤษ : Ebony Tree
ส่วนที่ใช้ : ราก, ผลมะเกลือสด โตเต็มที่จะมีสีเขียวจัด (ห้ามใช้ผลสุกสีเหลืองหรือผลสีดำ)
สรรพคุณ
ราก - ฝนกับน้ำซาวข้าวรับประทาน แก้อาเจียน แก้ลม
ผลมะเกลือสดและเขียวจัด - เป็นสมุนไพรยอดเยี่ยมที่สุดในการถ่ายพยาธิ กำจัดตัวตืด หรือไส้เดือน ตัวกลมพยาธิปากขอ พยาธิเข็มหมุด
วิธีและปริมาณที่ใช้
ผลสดโตเต็มที่และเขียวจัด จำนวนผลเท่าอายุ่แต่ไม่เกิน 25 ผล (คนไข้อายุ 40 ปีใช้เพียง 25 ผล) ตำใส่กะทิคั้นเอาแต่น้ำกะทิ ช่วยกลบรสเฝื่อน
ควรรับประทานขณะท้องว่าง ถ้า 3 ชั่วโมงแล้วยังไม่ถ่ายให้ใช้ยาระบาย เช่น ดีเกลือ 2 ช้อนโต๊ะ ละลายน้ำดื่มตามลงไป
ข้อควรระวัง
1. ห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 10 ขวบ หญิงที่ตั้งครรภ์ หรือหลังคลอดใหม่ ๆ และผู้ป่วยโรคอื่น ๆ
2. ระวังอย่าให้เกินขนาด
3. ถ้าเกิดอาการท้องเดินหลาย ๆ ครั้ง และมีอาการตามัวให้รีบพาไปหาหมอด่วน
มะขาม
ชื่อพฤกษศาสตร์ : Tamarinda indica Linn
ชื่ออังกฤษ : Tamarind
ส่วนที่ใช้ : เมล็ดในกะเทาะเปลือกออกแล้ว (ต้องคั่วก่อน จึงจะกะเทาะเปลือกออก), เนื้อหุ้มเมล็ด
สรรพคุณ
เมล็ด - สำหรับการถ่ายพยาธิตัวกลม พยาธิเส้นด้าย
ใบ - ขับเสมหะ
แก่น - ขับโลหิต
เนื้อ - เป็นยาระบาย ขับเสมหะ แก้ไอ
วิธีและปริมาณที่ใช้
ถ่ายพยาธิ
ใช้เมล็ดในที่มีสีเขียว 20 - 25 เมล็ดต้มกับน้ำเกลือเล็กน้อยรับประทานเนื้อทั้งหมด 1 ครั้ง หรือคั่วให้เนื้อในเหลืองกะเทาะเปลือก แช่น้ำให้นิ่มเคี้ยวรับประทาน เช่น ถั่ว
แก้ไอ, ขับเสมหะ
ใช้เนื้อในฝักแก่หรือมะขามเปียก จิ้มเกลือรับประทาน
อ้างอิงจาก หนังสือสมุนไพรไทย 200 ชนิด รวบรวมและเรียบเรียงโดย สุนทรี สิงบุตรา
|
บทความที่น่าสนใจ 
