|
มะนาว
Citrus aurantifolia Swing. Rutaceae
ชื่อวงศ์
Rutaceae
ชื่อสามัญ
LIME, COMMON LIME
ชื่อท้องถิ่น
ทั่วไป
เรียก มะนาว
เชียงใหม่ เรียก มะลิว
ภาคใต้ เรียก ลีมานีปีห์
ภาคเหนือ หมากฟ้า
เขมร-สุรินทร์ เรียก โกรยชะม้า
กะเหรี่ยง-กาญจนบุรี
เรียก ประนอเกล, มะนอเกละ
ลักษณะทั่วไป
เป็นไม้ยืนต้นขนาดเล็ก ทรงพุ่ม มีหนามตามต้น ก้านใบสั้น ตัวใบรูปร่างกลมรี ขอบใบหยักเล็กน้อย
ปลายและโคนใบมน ดอกเล็กสีขาวอมเหลืองกลิ่นหอมอ่อนๆ ผลกลมเปลือกบางเรียบ มีน้ำมาก
รสเปรี้ยว เปลือกผลมีน้ำมัน
กลิ่นหอม รสขม
การปลูก
ขึ้นได้ในดินทุกชนิด โดยเฉพาะดินร่วนซุยและระบายน้ำได้ดี ควรปลูกในฤดูฝน นิยมปลูกด้วยกิ่งตอน
โดยปลูกในหลุมที่ใช้ปุ๋ยหมักรองก้นหลุมก่อน ช่วงที่ปลูกใหม่ๆ ควรรดน้ำทุกวันและไม่ควรโดนแดดมากในช่วงแรกๆ
ส่วนที่ใช้เป็นยา
น้ำจากผลมะนาวที่โตเต็มที่ มีรสเปรี้ยวจัด
ขนาดและวิธีใช้ สำหรับรักษาอาการไอ ระคายคอจากเสมหะ
ใช้น้ำจากผลที่โตเต็มที่ เติมเกลือเล็กน้อย จิบบ่อย ๆ หรือ
จะทำน้ำมะนาวเติมเกลือและน้ำตาลเล็กน้อย
ขนาดและวิธีใช้ สำหรับรักษาอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ
แน่นจุกเสียด ใช้เปลือกผลสด 1/2 - 1 ผล ฝานเป็นชิ้นเล็กๆ บาง ๆ ชงด้วย
น้ำเดือด ปิดฝาทิ้งไว้ 5-10
นาที
ดื่มแต่น้ำขณะมีอาการ หรือหลังอาหาร
3 เวลา
สรรพคุณ
- แก้ไอ ลดเสมหะ การที่น้ำมะนาวช่วยลดอาการไอ ขับเสมหะ
เนื่องจากในน้ำมะนาวมีกรดอินทรีย์หลายชนิด มีรสเปรี้ยวกระตุ้นให้มี
การขับน้ำลาย ทำให้ชุ่มคอ จึงช่วยลดอาการไอได้ และรสเปรี้ยว
ยังช่วยกัดเสมหะให้หลุดออกมาด้วย
- ลดอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียด การที่ผิวสีเขียวสด
ของมะนาว ช่วยบรรเทาอาการท้องอืด เฟ้อได้ เพราะในผิวมะนาวมี
น้ำมันหอมระเหยหลายชนิด
น้ำมะนาว
ส่วนผสม
น้ำมะนาว 1 ถ้วย
น้ำตาลทราย 1 ถ้วย
เกลือป่นครึ่งช้อนชาน้ำสะอาด
1 ถ้วย
วิธีทำ
1. ทำน้ำเชื่อม โดยผสมน้ำตาลและน้ำตั้งไฟให้ละลาย
ทิ้งให้พออุ่นๆ
2. ใส่น้ำมะนาว และเกลือลงในน้ำเชื่อม
คนให้เกลือละลาย
3. ตักเสิร์ฟแบบอุ่น หรือเย็นก็ได้
โดยใส่น้ำแข็งลงในแก้ว เทน้ำมะนาวใส่ แต่งด้วยมะนาวฝาน และสะระแหน่
คุณค่าทางโภชนาการ
ประโยชน์ของน้ำมะนาวที่รู้จักกันดีคือ มีวิตามินซีสูงมาก รักษาโรคเลือดออกตามไรฟันได้ดี
แต่วิตามินซีก็สลายตัวได้ง่ายเมื่อถูกความร้อน จึงต้องระมัดระวังในการปรุงอาหาร
ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์
ผิวเปลือกของมะนาวมีน้ำมันหอมระเหยโวลาทิล มีฤทธิ์ขับลม แก้ท้องอืดเฟ้อได้ ส่วนน้ำมะนาวก็มีสารเคมีหลายชนิด
เช่น Slaronoid, Organic acid, citral และวิตามินซี ฯลฯ น้ำมะนาวมีฤทธิ์รักษาโรคลักปิดลักเปิดเนื่องจากมีวิตามินซีสูง
ส่วนฤทธิ์ในการแก้ไอขับเสมหะโดยกรดที่มีอยู่ในน้ำมะนาวกระตุ้นให้มีการขับน้ำลายออกมา
ทำให้เกิดการชุ่มคอ จึงลดอาการไอลงได้
ความเชื่อ
ตามตำราพรหมชาติฉบับหลวงกล่าวไว้ว่า มะนาวเป็นไม้มงคลชนิดหนึ่งที่ควรปลูกไว้ในบริเวณบ้าน
โดยกำหนดปลูกทางทิศตะวันตกเหนือ (พายัพ) เพื่อผู้ที่อยู่อาศัยในบ้านจะได้มีความสุขสวัสดี
ในบางตำราเล่าว่าเป็นความเชื่อของคนบ้านป่าสมัยก่อน ก่อนผ่านป่าละเมาะผ่านดงจะพกมะนาวหรือมะกรูดติดตัวไปด้วย
เพื่อใช้ป้ายจมูกโค กระบือ เพื่อดับกลิ่นสาบเสือ เนื่องจากเวลาโค กระบือ ได้กลิ่นสาบเสือแล้วจะไม่ยอมเดินต่อ
ที่มา http://www.phuketjettour.com/herbs/index.htm
ฝ่ายประชาสัมพันธ์ กรมส่งเสริมการเกษตร
|