โรคคางทูมพบได้น้อยมากในปัจจุบัน เพราะว่าเรามีวัคซีนและสุขอนามัยที่ดีขึ้น เชื่อว่าพวกเราคงเคยเห็นคนที่มีอักษรจีนอยู่ที่แก้ม ซึ่งเป็นความเชื่อว่า ถ้าให้คนที่เกิดปีเสือ เขียนอักษรจีนตัวเสือที่แก้มผู้ป่วยคางทูมจะเป็นการรักษาโรคได้ สงสัยไหมครับว่ารักษาโรคได้อย่างไร? จริงๆ แล้วคางทูมเกิดจากเชื้อไวรัสซึ่งสามารถหายได้เองเช่นเดียวกับไข้หวัดที่เรา เป็นกัน

     คางทูม ( Mumps / Epidemic parotitis ) เป็น โรคที่เกิดจากการอักเสบชองต่อมน้ำลาย โดยมากมักจะเป็นที่ต่อมน้ำลายข้างหู ( Parotid glands ) พบมากในเด็กอายุ 5 - 10 ปี มักจะไม่พบในเด็กอายุ 3 ขวบ หรือผู้ใหญ่อายุมากกว่า 40 ปี อาจจะพบระบาดได้เป็นครั้งคราว

     อาการ มักมีไข้ ครั่นเนื้อครั่นตัว เจ็บคอ เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย และปวดในรูหูหรือหลังหูขณะเคี้ยวหรือกลืนนำมาก่อน 1- 3 วัน ต่อมาพบว่าบริเวณข้างหูหรือขากรรไกร มีอาการปวดบวมและกดเจ็บ ผิวหนังบริเวณนั้นอาจมีลักษณะแดง ร้อนและตึง ผู้ป่วยมักรู้สึกปวดร้าวไปที่หูขณะกลืน เคี้ยว หรืออ้าปาก บางคนอาจมีอาการบวมที่ใต้คางร่วมด้วย 2 ใน 3 ของผู้ป่วยจะมีอาการอักเสบของต่อมน้ำลายทั้ง 2 ข้าง โดยห่างกันประมาณ 4 - 5 วัน อาการบวมจะค่อย ๆ ยุบหายไปในเวลา 7 - 10 วัน บางรายอาจมีอาการขากรรไกรบวมโดยไม่มีอาการอื่นนำมาก่อน หรือมีเพียงไข้ โดยขากรรไกรไม่บวมก็ได้ สิ่งตรวจพบ ไข้ 38 - 40ฐ C. บางรายอาจไม่มีไข้ บริเวณขากรรไกรบวม ข้างหนึ่งหรือ 2 ข้าง รูปิดเปิดของท่อน้ำลายในกระพุ้งแก้ม ( บริเวณตรงกับฟันกรามบนซี่ที่ 2 ) อาจมีอาการบวมแดงเล็กน้อย

     อาการแทรกซ้อน ส่วนมากจะหายได้เองโดยไม่มีภาวะแทรกซ้อน ส่วนน้อยที่อาจมีภาวะแทรกซ้อนตามมา

     ที่พบบ่อย ได้แก่ ลูกอัณฑะอักเสบ ( Orchitis ) ซึ่งจะมีอาการไข้สูง หนาวสั่น ลูกอัณฑะปวดและบวม ( จะปวดมากใน 1 - 2 วันแรก ) มักพบหลังเป็นคางทูม 7 - 10 วัน แต่อาจพบก่อนหรือพร้อม ๆ กับคางทูมก็ได้ ส่วนใหญ่เป็นเพียงข้างเดียวและน้อยรายที่จะกลายเป็นหมัน มักพบหลังวัยแตกเนื้อหนุ่ม ( อาจพบได้ประมาณ 25% ) ในเด็กอาจพบได้บ้าง แต่น้อยกว่าในผู้ใหญ่มาก

     อาจพบรังไข่อักเสบ (Oophoritis) ซึ่งจะมีอาการไข้และปวดท้องน้อย มักพบในวัยแตกเนื้อสาว

     อาจพบเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ซึ่งเป็นสาเหตุของเยื่อหุ้มสมองอักเสบจากเชื้อไวรัสที่พบได้บ่อยที่สุด มักจะมีอาการเพียงเล็กน้อยและหายได้เอง ส่วนสมองอักเสบ อาจพบได้บ้าง แต่น้อยมาก ถ้าพบอาจมีอาการรุนแรงถึงตายได้

     นอกจากนี้ยังอาจพบตับอ่อนอักเสบ , หูชั้นในอักเสบ , ประสาทหูอักเสบ (อาจทำให้หูตึงหูหนวกได้), ไตอักเสบ, ต่อมธัยรอยด์อักเสบ , กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ แต่ล้วนเป็นภาวะที่พบได้น้อยมาก

การแพร่กระจายของโรค

คางทูม แพร่กระจายโดยการ ไอ จาม 

     การรักษา

1. ให้การรักษาตามอาการ เช่น ให้นอนพักผ่อน ดื่มน้ำมาก ๆ เช็ดตัวเวลามีไข้สูง ให้ยาลดไข้แก้ปวด (ย1) ใช้กระเป๋าน้ำร้อนประคบบริเวณที่เป็นคางทูม บ้วนปากด้วยน้ำผสมเกลือบ่อย ๆ ไม่ต้องให้ยาปฏิชีวนะ
2. ถ้ามีลูกอัณฑะอักเสบแทรก ให้เพร็ดนิโซโลน ผู้ใหญ่ให้กินครั้งแรก 12 เม็ด ต่อไปให้วันละ 4 ครั้ง ๆ ละ 2 - 3 เม็ด ประมาณ 5 - 7 วัน ควรให้ยาลดกรดกินควบกันโรคกระเพาะด้วย ( เด็กให้ขนาด 1 มิลลิกรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน )
3. ถ้ามีอาการปวดท้องรุนแรง หรือซึมไม่ค่อยรู้สึกตัวให้ส่งโรงพยาบาล อาจต้องทำการตรวจพิเศษเพิ่มเติมและให้การรักษาตามสาเหตุที่ตรวจพบ

     ข้อแนะนำ

1. ควรแยกผู้ป่วยออกต่างหากจนกว่าคางทูมจะยุบบวม
2. ควรเฝ้าระวังอาการแทรกซ้อน โดยเฉพาะในผู้ใหญ่ หากสงสัยควรส่งไปตรวจที่โรงพยาบาล
3. เมื่อเป็นแล้วจะไม่เป็นซ้ำอีก และสามารถป้องกันโดยการฉีดวัคซีน มักทำรวมในเข็มเดียวกันกับวัคซีนป้องกันหัดและหัดเยอรมัน ( MMR vaccine ) ซึ่งจะเริ่มฉีดให้แก่เด็กอายุ 9 -15 เดือน
4. อาการคางบวมอาจมีสาเหตุจากโรคอื่น ๆ ได้ ควรซักถามอาการและตรวจร่างกายให้ถี่ถ้วน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตรวจดูภายในปากและลำคอ

ชายหนุ่มที่เป็นคางทูม อาจมีอัณฑะอักเสบแทรกซ้อนได้

ความคิดเห็น

เพิ่มข้อความใหม่ ค้นหา

แสดงความคิดเห็น
ชื่อ:
Email:	ไม่ต้องแจ้งข้อความแจ้งเมื่อมีข้อความ
Website:
เรื่อง:
UBBCode:	-สี-aquablackbluefuchsiagraygreenlimemaroonnavyolivepurpleredsilvertealwhiteyellow -ขนาด-เล็กมากเล็กกลางใหญ่ใหญ่มาก
	Please input the anti-spam code that you can read in the image.

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

---