|
เจ็บคอธรรมดา หรือติดเชื้อสเตร็ป ?
ทุกคนทราบกันดีอยู่แล้วว่า ถ้าเมื่อไรที่อากาศแห้ง เช่นในหน้าหนาว บางคนอาจจะมีอาการแพ้อากาศ หรือเริ่มที่จะ
เป็นหวัด จะมีอาการระคายเคือง แห้งผากภายในลำคอ บางครั้งตัวการของอาการเช่นนั้นอาจจะเป็นเชื้อแบคทีเรียที่
เรียกกันสั้น ๆ ว่า เชื้อ สเตร็ป(Strep) ซึ่งเป็นเชื้อที่สามารถทำอันตรายต่อเราได้ถ้าไม่ได้รับการรักษา การที่จะบอกได้ว่า เราติดเชื้อสเตร็ปหรือไม่นั้น มีเพียงแพทย์และเจ้าหน้าที่ทางการแพทย์เท่านั้นที่จะสามารถจะวินิจฉัยจำเพาะเจาะจงลง ไปได้ว่าเชื้อนั้นคือเชื้อเสตร็ป แต่เราก็สามารถแยกอาการเจ็บคอธรรมดา ออกจากการเจ็บคอเนื่องจากการติดเชื้อสเตร็ป โดยการสังเกตุจากอาการของผู้ป่วย
|
 |
![strep_throat[1].jpg strep_throat[1].jpg](images/stories/disease2/sore%20throat/strep_throat%5B1%5D.jpg) |
มีจุดผิดปกติในลำคอหรือไม่?
คุณแม่ควรตรวจภายในลำคอให้เด็กโดยการให้เด็กพูดคำว่า "อา........" แล้วส่องดูภายในคำคอเด็กซึ่งคุณแม่สามารถดู
ได้ว่าอะไรเป็นสาเหตุของอาการเจ็บคอ ถ้าเกิดจากการติดเชื้อสเตร็ป มักจะทำให้เกิดปื้นขาว ๆ ลำคอบริเวณต่อมทอนซิล
และสังเกตุเห็นว่าต่อมทอนซิลบวมแดง
|
|
มีอาการของหวัดหรือไม่?
การไอและจาม สามารถทำให้คุณรู้สึกว่าเจ็บคอได้ แต่อาการเช่นนี้เป็นอาการที่ดีที่บอกคุณได้ว่าคุณไม่ได้ติดเชื้อสเตร็ป
เมื่อคุณมีอาการคัดจมูก น้ำมูกไหล และอาการของการเป็นหวัดอื่น ๆ รวมทั้งอาการเจ็บคอ ส่วนใหญ่เกิดจากการติดเชื้อ ไวรัส
|
![corbis_rf_photo_of_girl_blowing_nose[1].jpg corbis_rf_photo_of_girl_blowing_nose[1].jpg](images/stories/disease2/sore%20throat/corbis_rf_photo_of_girl_blowing_nose%5B1%5D.jpg) |
![istock_photo_of_man_checking_thermometer[1].jpg istock_photo_of_man_checking_thermometer[1].jpg](images/stories/disease2/sore%20throat/istock_photo_of_man_checking_thermometer%5B1%5D.jpg) |
มีไข้สูงกี่องศา?
ในบางครั้งหวัดจะทำให้เกิดการเป็นไข้ (อุณหภูมิร่างกายสูงกว่าปกติ) แต่โดยทั่วไปจะเป็นไข้ต่ำ ๆ ถ้ามีอาการเจ็บคอ
ร่วมกับมีไข้สูงมากกว่า 101 องศาฟาเรนไฮต์ อาจจะมีการติดเชื้อสเตร็ป แต่อย่างไรก็ตามบางครั้งจะพบว่าผู้ป่วยที่ติดเชื้อ
สเตร็ปอาจจะมีไข้เล็กน้อย หรืออาจจะไม่มีไข้เลยก็ได้
|
|
ต่อมน้ำเหลืองที่คอบวมหรือไม่?
ถ้าอาการเจ็บคอเกิดจากเชื้อสเตร็ป อาจจะทำให้ต่อมน้ำเหลืองที่คอบวมขึ้น เนื่องจากต่อมน้ำเหลืองตอบสนองต่อการ
ทำลายเชื้อโรค เมื่อมีการติดเชื้อภายในร่างกาย ต่อมน้ำเหลืองที่อยู่ใกล้ส่วนที่ติดเชื้อมากที่สุดจะบวมเนื่องมาจากการทำ
หน้าที่ของมัน
|
 |
 |
มีอาการเจ็บคอมากหรือไม่?
อาการเจ็บคออันเนื่องมาจากหวัดอาจจะทำให้คุณเจ็บคออย่างมากก็ได้ แต่โดยปกติจะหายเจ็บคอภายใน 2-3 วัน แต่ถ้า
เป็นอาการเจ็บคออันเนื่องมาจากเชื้อสเตร็ปจะทำให้คุณเจ็บคอรุนแรงกว่า และจะหายยากกว่า อาการเจ็บคอจากสเตร็ป
นั้นจะทำให้รู้สึกเจ็บคออย่างมาก กลืนก็ลำบาก ในผู้ป่วยบางรายอาจจะมีอาการวิงเวียน คลื่นไส้ ไม่อยากกินอาหาร หรือ
อาจจะมีอาการปวดศรีษะและปวดท้องร่วมด้วย
|
|
มีผื่นแดงหรือไม่?
อาการที่อาจจะไม่ค่อยพบในการติดเชื้อสเตร็ป คือการเกิดผื่นแดงที่คอหรือหน้าอก และอาจจะกระจายไปในส่วนต่าง ๆ
ของร่างกายได้ ผื่นจะมีลักษณะขุขระ เหมือนกับผิวกระดาษทราย ถึงแม้ว่าการมีผื่นขึ้นทั้งตัวอาจจะทำให้ดูน่ากลัว แต่
มันก็ไม่อันตรายสามารถรักษาให้หายได้โดยยาปฏิชีวนะ(ยาฆ่าเชื้อ)
|
 |
 |
สเตร็ป คือการติดเชื้อแบคทีเรีย
เหตุผลที่ทำไมการวินิจฉัยแยกระหว่างการเจ็บคอจากการติดเชื้อสเตร็ป และอาการเจ็บคอทั่วไปจึงสำคัญ เหตุผลก็คือ
การติดเชื้อเจ็บคอจากสเตร็ป (สเตร็ปโตคอคคัส กรุ๊ป A) และการเจ็บคอโดยทั่วไปซึ่งอาจจะเกิดจากเชื้อแบคทีเรียหรือ
ไวรัสอื่น ๆ ถ้าเราใช้ยาปฏิชีวนะ(ยาฆ่าเชื้อ)ไม่ถูกกับเชื้อ เชื้อเสตร็ปอาจจะเอาสู่กระแสเลือด และเคลื่อนไปยัง หัวใจหรือ
อวัยวะสำคัญ ถึงแม้จะพบได้น้อย แต่ถ้าหากเกิดขึ้นก็จะทำให้เกิดอาการป่วยที่รุนแรง
|
|
เป็นแค่หวัดไม่ควรกินยาปฏิชีวนะ
คุณไม่สามารถทำให้อาการเจ็บคอที่เกิดจากหวัดหายได้โดยการใช้ยาปฏิชีวนะ เนื่องจากอาการหวัดอาจจะเกิดจากไวรัส
แต่ยาปฏิชีวนะนั้นออกฤิทธิ์ทำลายเฉพาะแบคทีเรียเท่านั้น นอกจากนี้การทานยาปฏิชีวนะโดยไม่จำเป็นอาจจะเป็น
สาเหตุทำให้เกิดการดื้อยาของเชื้อแบคทีเรียได้ เมื่อแบคทีเรียได้รับยาปฏิชีวนะบ่อย ๆ มันอาจจะกลายเป็น ซุเปอร์
แบคทีเรีย ซึ่งการรักษาด้วยยาพื้นฐานไม่สามารถใช้ได้
|
 |
 |
Rapid Strep Test (เรปปิดสเตร็ปเทสต์) การทดสอบสเตร็ปอย่างเร็ว
เพื่อที่จะตัดสินว่าอาการเจ็บคอนั้นเกิดจากเชื้อสเตร็ป หรือเกิดจากหวัด แพทย์หรือบุคคลากรทางการแพทย์จะทำการ
ทดสอบ โดยใช้การทดสอบที่เรียกว่า เรปปิดสเตร็ปเทสต์ ซึ่งจะให้ผลการทดสอบภายใน 5-10 นาที แต่การทดสอบนี้
ไม่สามารถตรวจได้ว่าติดเชื้อสเตร็ปทุกรายไป ซึ่งถ้าได้ว่าเป็นลบคุณหมออาจจะส่งตัวอย่างไปเพาะเชื้อต่อที่ห้องปฏิบัติ
การ ซึ่งการเพาะเชื้อนี้จะใช้เวลา 2-3 วัน แต่ก็คุ้มกับที่ต้องรอเพื่อที่คุณหมอจะจ่ายยาให้ตรงกับเชื้อมากที่สุด
|
|
ยาปฏิชีวนะสำหรับการติดเชื้อสเตร็ป
เมื่อคุณได้รับการวินิจฉัยแล้วว่าติดเชื้อสเตร็ป แพทย์อาจจ่ายยาปฏิชีวนะให้คุณ 7-10 วัน คุณจะรู้สึกดีขึ้นเมื่อได้รับยา
ภายใจ 1-2 วัน แต่คุณต้องทานยาจะหมดตามแพทย์สั่ง ถึงกระนั้นแม้ว่าคุณจะทุเลาลงแล้วแต่ก็ยังมีแบคทีเรียหลงเหลือ
อยู่บ้าง ดังนั้นคุณต้องจำไว้ว่าเชื้อสเตร็ปที่หลงเหลืออยู่จะยังคงแพร่กระจายไปสู่คนอื่นได้ ดังนั้นคุณต้องหมั่นล้างมือบ่อย
ๆ ปิดปากปิดจมูกทุกครั้งที่ไอ หรือจาม อย่าใช้เครื่องใช้ภายในบ้านร่วมกับคนอื่น เปลี่ยนแปรงสีฟันหลังจากคุณติดเชื้อ
สเตร็ป
|
 |
 |
การดูแลตัวเองที่บ้านเมื่อมีอาการเจ็บคอ
เมื่อคุณมีอาการเจ็บคอ อันอาจจะเนื่องมาจากหวัด หรือเชื้อสเตร็ป มีขั้นตอนในการดูแลตัวเองที่บ้านเพื่อบรรเทาอาการ
เจ็บคอดังนี้ ใช้ยาแก้ปวด เช่น พาราเซตตามอล หรือ ไอบูโปรเฟน ซึ่งสามารถลดอาการเจ็บคอได้ชั่วคราว (ควรหลีก
เลี่ยงการใช้ยา แอสไพริน กับเด็ก และวัยรุ่น เนื่องจากอาจจะมีความเสี่ยงหากเด็กเป็นโรค Reye’s syndrome หรือ
ไข้เลือดออก )
|
|
สเปรย์ และยาอมแก้เจ็บคอ
คุณสามารถจะใช้สเปร์ยยา หรือยาอม ขนาดพกติดตัวคนไว้เพื่อบรรเทาอาการเจ็บคอได้ทันทีเมื่อรู้สึกเจ็บคอ
|
 |
สเปรย์ลดอาการคัดจมูก
ถ้าคุณเป็นหวัด และมีน้ำมูกไหลออกมาจากจมูกซึ่งน้ำมูกนี่แหละจะเป็นตัวการที่จะทำให้คอเกิดความระคายเคือง คุณอาจจะทดลองใช้สเปร์ยลดการคัดจมูก ซึ่งจะช่วยทำให้น้ำมูกแห้งและช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอของคุณได้ ถ้าคุณเป็นโรค ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคเบาหวาน ต่อมไธรอยด์ หรือต่อมลูกหมากโต ก่อนใช้ยานี้คุณควรปรึกษาแพทย์ก่อน
|
 |
 |
กลั่วคอด้วยน้ำเกลือ
เคล็ดลับอีกอย่างในการลดอาการเจ็บคอ คือการกลั่วคอด้วยน้ำเกลือ วิธีการคือ ผสมเกลือ 1 ช้อนชาลงในน้ำ 1 แก้ว คนให้ละลายจนหมด การกลั่วคอด้วยน้ำเกลือนี้ช่วยทำให้คอชุ่มชื้น และลดอาการเจ็บและระคายเคืองในคอ
|
|
ความชื้น หรือไอระเหย
การหายใจเอาไอน้ำ จากเครื่องทำความชื้น หรือ เครื่องทำไอน้ำ ช่วยทำให้คอที่มีอาการเจ็บอยู่ มีความชุ่มชื้นเพิ่มขึ้น และช่วยลดอาการเจ็บคอ หรือสามารถทำได้ง่าย ๆ โดยการเอาน้ำร้อนใส่ในภาชนะ จากนั้นคลุมศรีษะด้วยผ้าเหนือไอน้ำที่พวยพุ่งขึ้นมาจากภาชนะ แล้วหายใจลึก ๆ เอาไอน้ำเข้าไป ทำเช่นนี้ครั้งละ 10 นาที วันละหลาย ๆ ครั้ง
|
 |
 |
ประคบด้วยความร้อน
ลองใช้ถุงน้ำร้อนประคบที่คอ หรือทำให้ร่างกายของคนอุ่น ประคบด้วยผ้าเปียกน้ำร้อน ด้วยการทำเช่นนี้อาจจะช่วยทำให้อาการเจ็บคอของคุณลดลงอย่างดี ถ้าต่อมน้ำเหลืองที่คอไม่บวม
|
|
อาหารที่ช่วยลดอาการเจ็บคอ
ถ้าคุณต้องการหาข้ออ้างในการกินไอศกรีม ใช้ข้ออ้างเรื่องอาการเจ็บคอเป็นเรื่องที่ดีเรื่องหนึ่งในการอ้าง เพราะความเย็นจากไอศกรีมจะทำให้คอที่เจ็บมีอาการชา ช่วยลดอาการเจ็บคอได้ และด้วยเนื้อไอศกรีมที่เป็นครีม ทำให้ง่ายต่อการกลืน ไอศกรีมเป็นอาหารที่ช่วยบรรเทาอาการเจ็บคอได้ดีในผู้ป่วยทั้งเด็กและผู้ใหญ่ นอกจากนี้ยังมีอาหารอื่นเช่น มิลค์เชค เยลลี่ และซุปร้อน ถ้าคุณมีอการเจ็บคอมากควรหลีกเหลี่ยงอาหารกรุบกรอบ หรืออาหารเผ็ดร้อน
|
 |
 |
ภาวะน้ำในร่างกายHydration
เมื่อเป็นไข้ และมีความรู้สึกเจ็บคอเมื่อกลืนน้ำลาย อาการเหล่านี้อาจจะเป็นสาเหตุนำไปสู่การแห้งน้ำของร่างกาย ดังนั้นควรจะดื่มน้ำให้มากขึ้น เพื่อต่อสู้กับอาการแห้งน้ำ น้ำ และน้ำขิง เป็นตัวเลือกที่ดีในการรักษาสภาพน้ำในร่างกาย ควรหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มเช่นน้ำส้ม หรือน้ำมะนาวซึ่งจะทำให้เกิดการระคายเคืองคอที่อักเสบอยู่แล้ว ให้ยิ่งอักเสบมากขึ้น
|
|
เจ็บคอไม่ยอมทุเลาเสียที
ถ้าคุณอาการเจ็บคอนานเป็นสัปดาห์ หรืออาการเจ็บคอยิ่งแย่ลงเรื่อย ๆ ควรไปพบแพทย์อีกครั้ง ถึงแม้ว่าการตรวจหาเชื้อสเตร็ปในครั้งก่อนจะมีผลเป็นลบ ซึ่งอาจจะเป็นไปได้ว่าการป้ายเอาเชื้อแบคทีเรียจากคอไปเพาะเกิดความผิดพลาด และอาจจะต้องป้ายเอาตัวอย่างใหม่ไปเพาะเชื้ออีกครั้งหนึ่ง อาการเจ็บคอเรื้อรังอาจจะเป็นอาการเจ็บคออันเนื่องมาจากโรคกรดไหลย้อนจากกระเพาะอาหาร โรคติดเชื้ออื่น ๆ หรืออาจจะเกิดจากกามโรค(พบได้น้อย)
|
 |