|
การทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอก |
บริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอก เป็นบริเวณที่มีการหมักหมมของสิ่งคัดหลั่ง ซึ่งอาจก่อให้เกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ และอวัยวะสืบพันธุ์ได้ การดูแลความสะอาดบริเวณนี้ จึงเป็นสิ่งจำเป็นและสำคัญอย่างหนึ่ง การทำความสะอาดควรทำอย่างน้อย วันละ 2 ครั้ง และหลังจากถ่ายอุจจาระ และปัสสาวะทุกครั้ง ในผู้ป่วยที่สามารถทำความสะอาดด้วยตนเองได้ ผู้ดูแลควรส่งเสริมให้ผู้ป่วยทำเอง แต่ถ้าหากผู้ป่วยทำเองไม่ได้ ผู้ดูแลจะต้องเป็นผู้ทำให้
เครื่องใช้ที่จำเป็น
- ตะกร้าสี่เหลี่ยม 1 ใบ สำหรับใส่เครื่องใช้
- เหยือกน้ำขนาด 500 ซีซี บรรจุน้ำสะอาด พร้อมขันน้ำ และน้ำสบู่หรือน้ำยา
- อับใส่สำลีแห้ง 1 อับ
- ถุงมือ 1 คู่ หรือปากคีบ 1 อัน
- ภาชนะใส่กระดาษชำระ เช่น กระโถน หรือถุงกระดาษ
- ผ้าคลุม ผ้ายางรองก้น ผ้าปิดตา
- หม้อนอนชนิดแบน
ขั้นตอนการปฏิบัติ
- นำของใช้ไปที่โต๊ะข้างเตียง บอกให้ผู้ป่วยทราบว่าจะทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ให้เพื่อให้ผู้ป่วยให้ความร่วมมือ
- ปิดประตู หรือกั้นม่าน และปิดตา เพื่อป้องกันการเปิดเผยผู้ป่วย และปิดตาเพื่อไม่ให้ผู้ป่วยกระดากอาย
- ปูผ้ายางรองบริเวณสะโพก
- จัดให้ผู้ป่วยอยู่ในท่านอนหงายชันเข่า ให้ปลายเท้าและขาแยกออกจากกัน การแยกขาออกเพื่อ เปิดบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ให้เต็มที่ ซึ่งสะดวกต่อการทำความสะอาด และได้ทำความสะอาดได้ทั่วถึง
- ห่มผ้าที่ตัวผู้ป่วย ผู้หญิงดึงผ้าถุงขึ้นไปที่เอว ผู้ชายดึงกางเกงลงล่างคลุมผ้าที่บริเวณขาให้มิดชิด ปิดผ้าบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ไว้ก่อน เพื่อป้องกันการเปิดเผยส่วนของร่างกาย
- ให้ผู้ป่วยยกก้นขึ้น หรือช่วยผู้ป่วยยกก้นขึ้น แล้วสอดหม้อนอนที่ใต้ก้น และให้ผู้ป่วยถ่ายปัสสาวะให้เรียบร้อย
- หยิบกระโถนหรือถุงกระดาษมาวางที่เตียงใกล้หม้อนอนเพื่อทิ้งสำลีที่ใช้แล้วให้สะดวก
- คีบสำลี 6 – 8 ก้อนจากอับสำลีลงในขันน้ำสบู่หรือน้ำยา
- ทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกดังนี้
ก. เพศหญิง
- เปิดผ้าที่คลุมระหว่างขาขึ้น
- ใส่ถุงมือ เพื่อป้องกันไม่ให้มือสัมผัสกับน้ำคัดหลั่งซึ่งอาจมีเชื้อโรคปนเปื้อนอยู่
- เทน้ำราดไปที่ขาหนีบเล็กน้อยอย่างเบามือ ต่อไปราดน้ำเบาๆ ลงไปที่หัวเหน่า และให้ทั่วอวัยวะสืบพันธุ์เพื่อ ให้ผู้ป่วยรู้สึกตัว และให้อวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกเปียก
- ใช้ปากคีบคีบสำลีชุบน้ำสบู่ หรือน้ำยาบิดพอหมาดเช็ดบริเวณดังต่อไปนี้ เพื่อให้การเช็ดกำจัดสิ่งสกปรกออกได้ง่าย
สำลีก้อนที่ 1 เช็ดบริเวณหัวเหน่าจากซ้ายไปขวาแล้วทิ้งสำลีลงในถุงกระดาษ
สำลีก้อนที่ 2 , 3 เช็ดแคมใหญ่ด้านไกลตัวก่อน 1 ก้อน และใกล้ตัว 1 ก้อน โดยเช็ดจากด้านบนลงด้านล่าง
การเช็ดดังนี้ จะช่วยป้องกันมิให้เชื้อโรคจากทวารหนัก เข้าสู่บริเวณปากช่องคลอด และรูเปิดของท่อปัสสาวะ
สำลีก้อนที่ 4 , 5 เช็ดแคมเล็กด้านไกลตัว และใกล้ตัวบริเวณละ 1 ก้อน จากด้านบนลงล่าง
สำลีก้อนที่ 6 เช็ดตรงกลางจนถึงทวารหนัก
- สำลีทุกก้อนเมื่อเช็ดเสร็จให้ทิ้งลงในถุงกระดาษเทน้ำสบู่หรือน้ำยาที่เหลือลงบนอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกสิ่งสกปรก หรือสิ่งคัดหลั่งต่างๆ จะถูกชะล้างลงไปในหม้อนอนจนสะอาด
ข. เพศชาย
- เปิดมุมผ้าที่คลุมระหว่างขาขึ้น
- ใส่ถุงมือเพื่อป้องกันไม่ให้มือไปสัมผัสกับน้ำคัดหลั่ง ซึ่งอาจจะมีเชื้อโรคปนเปื้อนอยู่ เป็นการป้องกันเชื้อโรคติดต่อมายังผู้ดูแล เทน้ำราดลงไปที่ขาหนีบเล็กน้อยอย่างเบามือ ต่อไปราดน้ำให้ทั่วอวัยวะสืบพันธุ์
- ใช้มือซ้ายข้างที่ไม่ถนัดจับองคชาติตั้งขึ้น มือขวารูดหนังหุ้มปลายให้เปิดออก หยิบสำลีชุบน้ำสบู่ หรือน้ำยาในขันบิดหมาดๆ ทำความสะอาดรูเปิดท่อปัสสาวะโดยเช็ดจากรูเปิดวนรอบองคชาติ ไปทางเดียวจนถึงโคนองคชาติ (เป็นการเช็ดจากบริเวณที่มีการเปื้อนน้อย ไปหาส่วนที่เปื้อนหรือสกปรกมาก เพื่อป้องกันเชื้อโรคเข้าสู่รูท่อปัสสาวะ) จากนั้นทิ้งสำลีลงในถุงกระดาษทำซ้ำจนสะอาด
- ใช้สำลีแห้งซับส่วนปลายให้แห้ง แล้วดึงหนังหุ้มปลายองคชาติกลับมาปิดเหมือนเดิม
- คีบสำลีบิดหมาดๆ เช็ดทำความสะอาดบริเวณลูกอัณฑะแล้วเช็ดผิวหนังข้างใต้ลูกอัณฑะจนถึง ทวารหนักให้สะอาด (ถ้าสกปรกมากเช่น เปื้อนอุจจาระต้องใช้สำลีชุบน้ำเช็ดอุจจาระออกให้หมดก่อน แล้วจึงจะใช้สำลีชุบน้ำสบู่ทำความสะอาด)
- เทน้ำสบู่หรือน้ำยาที่เหลือในขันลงบนอวัยวะสืบพันธุ์เพื่อชำระล้างอีกครั้งเพื่อให้สะอาดช่วยป้องกัน และลดการติดเชื้อในการทำความสะอาดอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอก
- ซับบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ภายนอกให้แห้งด้วยกระดาษชำระด้านบนลงล่าง เพื่อให้รู้สึกสบาย ไม่รำคาญจากความเปียกชื้น และลดการระคายเคือง
- เลื่อนหม้อนอนออกให้ผู้ป่วยนอนตะแคง ทำความสะอาดบริเวณทวารหนักและแก้มก้มทั้งสองข้าง แล้วใช้กระดาษชำระซับให้แห้ง
- จัดท่าให้นอนหงาย เอาผ้าปิดตาออก นุ่งกางเกงให้เรียบร้อยแล้วจัดให้นอนในท่าที่สบาย
- นำของเครื่องใช้ไปทำความสะอาดและเก็บเข้าที่ให้เรียบร้อย
|